E-mail        Print        Font-size  
  • TRẠI ĐIÊU KHẮC QUỐC TẾ LẦN THỨ II "ẤN TƯỢNG ĐẤT TỔ HÙNG VƯƠNG" CUỘC HỘI TỤ, GIAO LƯU VĂN HÓA TRONG DÒNG CHẢY NGHỆ THUẬT ĐƯƠNG ĐẠI

    Sau một thời gian phát động, Ban tổ chức đã nhận được hơn 100 mẫu tác phẩm của hơn 50 tác giả ở trong nước và ngoài nước gửi đến tham gia. Qua nhiều vòng xét chọn. Hội đồng nghệ thuật đã quyết định chọn 35 tác phẩm của 32 tác giả bao gồm 24 tác phẩm của 21 tác giả trong nước đến từ 8 tỉnh thành phố và 11 mẫu của 11 tác giả nước ngoài đến từ các nước: Látvia, Israen, Australia, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, ấn Độ, Đức, Canađa, Trung Quốc. Tuy Trại sáng tác tổ chức vào dịp cuối năm bận rộn nhưng có sự chủ động ngay từ đầu UBND tỉnh đã xây dựng kế hoạch cụ thể lên lịch tập kết nhân lực và phương tiện thi công, chọn ê kíp thợ chuyên nghiệp từ thành phố Hồ Chí Minh ra, đá cũng được lựa chọn loại tốt nhất từ Nghệ An, Bình Định, Bình Dương (đá Granit xám, trắng vân và thạch anh); chuẩn bị chu đáo nơi ăn, nghỉ của các nghệ sỹ tại khu nghỉ Mai An Tiêm với 2 nhà sàn rất đặc trưng cho văn hoá dân tộc và phù hợp với môi trường sáng tác nghệ thuật. Địa điểm tổ chức trại được đặt bên Hồ Ngã 5 đền Giếng - Khu di tích lịch sử Đền Hùng - Một không gian khá lý tưởng cho sáng tác và trưng bày tác phẩm điêu khắc.

    Có thể nói sau 3 tuần lao động nghệ thuật say mê và sáng tạo không một ngày nghỉ, trong điều kiện thời tiết lúc giá rét, khi oi nóng không quen đối với các nghệ sỹ và ê kíp thợ đến từ các vùng miền của đất nước, từ các châu lục khác nhau; cộng với khói bụi của đá, tiếng ồn của máy móc nhưng tất cả đều với tinh thần trách nhiệm cao nhất cho giá trị thẩm mỹ của từng tác phẩm. Vì vậy, nụ cười luôn nở trên môi mỗi nghệ sỹ, tạo nên một không khí sáng tác, giao lưu trao đổi học hỏi kinh nghiệm bình đẳng giữa các nghệ sỹ trong nước và quốc tế, cùng hướng đến những giá trị nhân văn để thổi hồn vào đá, làm cho đá từ một chất liệu thô cứng, vô tri đã sinh động như muốn nói cùng chúng ta nhiều điều, nhắc nhở mọi người về quá khứ, hiện tại và tương lai. Có tác phẩm mang biểu tượng sâu lắng, ý nghĩa về cội nguồn như: Huyền thoại Việt của Nhà điêu khắc (NĐK) Nguyễn Hoàng ánh (TP. Hồ Chí Minh) với bút pháp hiện thực, mô tả cuộc gặp gỡ lãng mạn như đang bay lên trong không gian huyền thoại của Lạc Long Quân và Âu Cơ. Hoặc tác phẩm Không gian huyền thoại của NĐK Trần Ngọc Anh (Thừa Thiên Huế) như muốn nhắc nhở mọi người liên tưởng về tổ tiên giống nòi... “Những mảnh trứng tách nở trong huyền thoại/ Bay qua thời gian trở thành hiện thực”; “Dấu vết để lại từ trong huyền thoại/ Người Việt nòi giống tiên rồng”. Truyền thuyết đã như một hiện thực, hun đúc nên lòng tự hào, tinh thần đoàn kết chống giặc ngoại xâm, gìn giữ trường tồn đất Việt.

    Tác phẩm Dấu ấn thời gian của hoạ sỹ Ngô Quang Nam, với khối vuông mô phỏng ấn tín thời đại Hùng Vương, với những nét đẹp hoa văn trang trí truyền thống quan niệm của ông cha về vũ trụ là trời tròn đất vuông, con người là một tiểu vũ trụ. Vuông, tròn cũng là biểu tượng cho sự trọn vẹn, hài hoà, viên mãn. Tác phẩm Dâng hương của NĐK Trần Tuy (Hà Nội), bằng ngôn ngữ điêu khắc hiện đại kết hợp với đường cong nhịp điệu của khói hương đã gây ấn tượng mạnh cho người xem về một bó tâm hương dâng lên Tổ tiên. Bên cạnh đó còn có các tác phẩm như Trời và Đất của Hoa Bích Đào, Tích ông Gióng của Trần Thị Hồng, Nguồn gốc Hùng Vương của Lê Thanh, Nguồn cội của Lê Minh Sơn, Hướng về cội nguồn của Đoàn Văn Bằng, Nhớ về cội của Trần Văn Mỹ, Võ sỹ Đông Sơn của Trần Hoàng Cơ là nhóm những tác phẩm về tâm linh và nguồn cội.

    Với chủ đề ấn tượng Đất Tổ Hùng Vương nhóm tác phẩm khác lại ca ngợi về tình yêu, tình mẫu tử, sự sinh tồn như Con đường lông ngỗng của NĐK Trần Trọng Tri (Hà Nội) với 18 tấm đá trắng tạo hình lông ngỗng được sắp đặt trong một trật tự không gian khép, gợi nhớ về một mối tình bi thương của nàng Mỵ Châu và Trọng Thuỷ; tác phẩm Hoà quyện của NĐK Vũ Đại Bình (Hà Nội) với chất liệu đá Granit, cao gần 4m, bằng ngôn ngữ điêu khắc hiện đại kết hợp với truyền thống mô tả nụ hôn bất tận của đôi nam nữ như tình yêu của tuổi trẻ được hoà quyện vào nhau, tan vào trong nhau, tan vào đất trời cỏ cây hoa lá...

    Tác phẩm Phồn thực của NĐK Nguyễn Hồng Dương (Thành phố HCM) nói về sự sinh tồn của giống nòi mà sinh thực khí, biểu trưng duy nhất cho tín ngưỡng phồn thực - Cần sự che chở cho dân khang, vật thịnh, con của được sinh sôi nẩy nở, cho đông đàn dài lũ... Tác phẩm như một thông điệp về tín ngưỡng độc đáo của văn hoá vùng Đất Tổ.

    Về một khía cạnh khác tác phẩm Truyền thuyết Tiên Dung của NĐK Lê Thanh (Bắc Ninh) thể hiện bằng hình tượng cách điệu cao đơn giản hoá, với những khối kỷ hà nhưng vẫn toát lên tình cảm gắn kết trong một khối thống nhất giữa Tiên Dung và Đồng Tử; khác với bút pháp này nhưng lại cùng một chủ đề là tác phẩm Chuyện tình Tiên Dung - Chử Đồng Tử của hoạ sỹ Đỗ Ngọc Dũng (Phú Thọ) lại tái hiện câu chuyện tình này bằng ngôn ngữ phù điêu nghiêng về cổ điển, phô diễn những nét đẹp ở thể trinh nữ nhân vật trong khoảnh khắc ngượng ngùng, lúng túng của công chúa Tiên Dung và cộng phần lo sợ của chàng Đồng Tử - con trai người dân chài nghèo. Chủ đề này còn có tác phẩm Mẫu tử của Ngọc Chi, Đồi trắng, Kỷ vật của Lưu Thanh Lan, Sức xuân của Tạ Quốc Huy, Tình yêu của Nguyễn Lưu. Bên cạnh đó là các tác phẩm Bên cha của NĐK Quách Mạnh Hùng (Yên Bái) là một trong số ít tác phẩm với phương pháp tả thực - mô tả 2 cha con người dân tộc bên nhau đầy hạnh phúc. Tác giả muốn gửi gắm tình cảm của mình “Người cha không mất đi, người cha tồn tại trong chính đứa con mình, dòng máu Việt chảy mãi...”. Một tác phẩm khác gây nhiều sự chú ý của người xem đó là tác phẩm Ngày xưa của NĐK Lê Ngọc Hân (Hà Nội) với chất liệu đá Granit xanh mô tả 2 em bé dưới mưa lạnh được che chở trong áo tơi và nón lá. Bằng ngôn ngữ điêu khắc hiện đại khoẻ trong những đường kỷ hà đơn giản. Ngày xưa đã qua đi không còn nữa những tác phẩm như nhắc nhở chúng ta về những kỷ niệm xa xưa thật bình dị, thuần Việt và nhân văn...

    Với các tác giả nước ngoài tham dự trại lần này. Nếu trại điêu khắc lần I tổ chức tại TP. Việt Trì có 5 tác giả thì lần này có đến 11 tác giả (8 nam và 3 nữ ) phần lớn trong số họ là những Điêu khắc gia có tên tuổi, những giáo sư tiến sỹ có thành tựu nghệ thuật đang giảng dạy ở các trường nghệ thuật, từng tham gia nhiều trại sáng tác quốc tế ở nhiều nước và là lần đầu tiên tham dự trại tại Việt Nam (chỉ có 2 nhà điêu khắc là Joel Davisd BenNet (Mỹ) và nữ điêu khắc gia Zlang Yaxi (Trung Quốc) đã từng tham gia một số trại ở Việt Nam). Một điều rất thú vị là cả hai nhà điêu khắc Mỹ đều là cựu chiến binh đã từng tham chiến tại Việt Nam, và đều làm tác phẩm với chủ đề Hoà bình và Sự sống... Joel Davisd được ban tổ chức lựa chọn mời từ đầu còn Joe Brenman thì qua bạn bè được biết có trại sáng tác tại Việt Nam đã gọi điện và gửi thư điện tử đến ban tổ chức để xin được tham gia trại và tình nguyện tự lo vé máy bay cả đi và về. Trong nhiều ngày làm việc cùng nhau tôi thấy ông lao động nghiêm túc và quên mình, quần áo phủ kín bụi đá và bùn đất, khoan cắt, đục đẽo luôn tay, lại phải liên tục leo lên leo xuống giàn giáo vì tác phẩm của ông có lẽ cao nhất trại. Ông tâm sự “Tôi đã ở Việt Nam khi còn là một người lính trong thời chiến. ở chiến trường Quy Nhơn mà tôi không hề mong muốn. Khi về nước tôi đã tham gia nhóm phản chiến chống đối cuộc chiến phi nghĩa ở Việt Nam. Giờ đây sau 40 năm tôi trở lại với tư cách một nghệ sỹ, làm tác phẩm điêu khắc về Hoà bình. Tác phẩm điêu khắc này của tôi nói lên sự bắt đầu từ quá khứ đến hiện tại, từ hiện tại đến tương lai. Diễn đạt sự kết nối của hai yếu tố khác nhau trở thành một, giống như 2 Đất nước của chúng ta nước Mỹ và Việt Nam xích lại gần nhau hơn trong mối hữu hảo và hoà bình”. Còn Joel Davisd với tác phẩm Kim Tự tháp hoà bình. Ông muốn mô tả Kim Tự tháp như đại diện cho cấu trúc của sức mạnh vĩ đại, trong nền văn hoá xuyên lịch sử, được ví như thời đại các Vua Hùng đã tạo ra một nhà nước ổn định, thống nhất từ mấy ngàn năm trước giống như hình Kim Tự Tháp đầy sức mạnh quyền uy và đáng kính đỡ lấy quả địa cầu bằng chất liệu gốm mà Joel Bennetl đã kỳ công thu thập, trộn các chất liệu từ nhiều đất nước và các Châu lục mà anh đã từng đặt chân đến. Hoàn thành quả địa cầu này từ xưởng gốm của anh tại Sonoma (Califonia) và mang tới Đền Hùng (Phú Thọ) với mong muốn để hôm nay chúng ta cùng hành động trong tình đoàn kết, hoà bình và thịnh vượng... Với nhà điêu khắc Tanya Preminger (Israel) là tác phẩm “Giữ lấy bầu trời”, đây là một trong số những tác phẩm đẹp nhất trại, nữ tác giả chia sẻ “Bầu trời là nơi ở của Đấng sáng tạo, là nơi tinh thần chúng ta cư ngụ, tảng đá tôi làm tác phẩm có khi lên tới 2 tỷ năm tuổi. Nhưng chúng ta chỉ sống 80 - 90 năm, vì thế tôi phải cho nó cơ hội thể hiện sự vĩnh cửu và khi đá chạm vào linh hồn người nghệ sỹ và ngược lại. Đó là mối giao hoà giữa thực thể hữu hạn và sự vĩnh hằng trong thiên nhiên. Bầu trời sẽ nuôi dưỡng trái đất...”. Nhà điêu khắc Mitsunori Koike (Nhật Bản) với tác phẩm Hình thái của tình yêu với bố cục diễn đạt trạng thái bên trong của đối tượng, biểu đạt hai hình người ôm chặt lấy nhau tận hưởng và chia sẻ niềm vui bất tận - Nữ điêu khắc trẻ Trung Quốc ZhangYaxi luôn trong bộ bảo hộ lao động, với vóc người thanh tú và khá xinh đẹp ngỡ tưởng là chân yếu tay mềm nhưng cầm máy mài, máy cắt rất chắc và chuyên nghiệp. Đây là lần thứ ba Zhang Yaxi tham dự trại tại Việt Nam. Chị sử dụng tới hơn 10 m3 đá trắng tạo nên một tác phẩm trừu tượng, hấp dẫn và rất bắt mắt ngay bên mép hồ nước...

    Các tác phẩm Người ước mơ của nhà điêu khắc Hàn Quốc Yun Si KWon; Sự bắt đầu của nhà điêu khắc Australia Birgit Grpentin; Thiên đường của nhà điêu khắc Latvia Ojars Arvids Feldbergs ; Thiền của NĐK Đức Wilfried Behre đều gửi gắm những ý tưởng về cuộc sống, ước mơ về tình yêu con người, tình yêu thiên nhiên...

    Đặc biệt tác phẩm Neo thuyền của NĐK Canađa Riccardo Finizia mô tả về một con thuyền đang trước phong ba, bão táp đầy éo le và nguy hiểm. Tác phẩm như một lời cảnh báo tới loài người về sự tàn phá rừng, ô nhiễm môi trường sống thì hậu quả sẽ là khó lường...

    Còn NĐK ấn Độ Janak Jhnkar Narzay lại có tác phẩm có nhan đề Đài tưởng niệm nền văn hoá vĩnh hằng. Văn hoá chứa đựng trong nhiều tầng bậc của hành vi con người cả tính xây dựng và tàn phá. Thông qua tác phẩm được tạo nên từ hàng ngàn khối lập phương vững chắc tượng trưng cho sức mạnh của nền văn hoá mỗi dân tộc nó tiến triển theo thời gian vô tận, từ thế hệ này qua thế hệ khác không dừng lại hay mất đi mà mang tính vĩnh hằng trong tồn tại, giao lưu, phát triển của nghệ thuật, mà bất cứ chiến tranh hay sự thù địch nào không thể phá vỡ.

    Trại sáng tác điêu khắc Quốc tế “ấn tượng Đất Tổ Hùng Vương” đặt tại chân núi Nghĩa Lĩnh - Khu di tích lịch sử Đền Hùng - Nơi tâm linh cội nguồn của dân tộc Việt Nam, là một minh chứng cho sự hội nhập, giao lưu phát triển văn hoá trong dòng chảy nghệ thuật đương đại.

    Đỗ Ngọc Dũng

Share:         LinkHay.com