 Ngày 21/6/2008, Bảo tàng nghệ thuật tại Houston vừa mở một cuộc triển lãm về các báu vật từ thời cổ xưa: rượu, đồ thờ, cúng tế đã từng tỏa sáng trong một nền văn hóa đã bị lãng quên từ lâu mang tên The Golden Graves of Ancient Vani. Đồ trang sức, tượng, đồ gốm và các vật dụng trong tang lễ được tìm thấy tại nhà thờ chính và 4 ngôi mộ ở Vani, một phần của vương quốc cổ Colchis trong thần thoại Hy Lạp mà ngày nay là Georgia, tất cả sẽ được trưng bầy cho đến 1/9/2008 trong tòa nhà Caroline Wiess Law
Cuộc triển lãm bao gồm hơn 100 đồ vật trong giai đoạn từ thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên đã được tìm thấy 60 năm trước. Các đồ vật này đã tiết lộ khả năng sáng tạo nghệ thuật tuyệt vời của thợ thủ công ở Colchis. Họ đã sáng tạo thành thạo trên kim loại trước khi những kỹ thuật này được tìm thấy ở những nơi khác tại Châu Âu. Các ngôi mộ cũng chứa đựng rất nhiều đồ vật phong phú của các miền đất khác. Điều này chứng tỏ Colchis là một điểm giao thương của người cổ xưa.
Giám đốc bảo tàng Peter C. Marzio đã nói rằng: “ Trong suốt cuộc triển lãm, người xem sẽ nhận ra rằng: mỹ nghệ và đồ thủ công được đánh giá rất cao trong thế giới cổ xưa. Chúng không chỉ theo người chủ khi còn sống mà cả khi họ đã chết.” - “Những người dân Cholchis đã tìm thấy và giữ gìn chúng qua hàng loạt các cuộc tàn phá. Điều này thực sự giúp ích rất lớn trong việc tìm hiểu về quá khứ của chúng ta và bảo tàng chúng tôi vô cùng vinh dự khi là nơi trưng bầy chúng.”
Những nhà khảo cổ đã khai quật khoảng một phần ba thành phố cổ ở Vani, trung tâm thành thị từ thế kỷ thứ 6 cho đến khi bị phá hủy 50 năm trước công nguyên.Tại những nơi bị vùi lấp, rất nhiều đồ trang trí bằng vàng, bạc, đồng, đồ gốm và những vật xa xỉ khác đã được tìm thấy. Những bằng chứng sớm nhất về rượu và cách thức nấu rượu cũng được tìm thấy tại Vani như thùng rượu, nồi nấu rượu và một miếu thờ được dành để thờ cúng thần rượu. Tất cả đã minh chứng rằng: vùng đất này không chỉ giầu có với vàng, đá quý mà còn là một mảnh đất nông nghiệp phì nhiêu.
Những tâm điểm của cuộc triển lãm bao gồm chuỗi hạt bằng vàng của người Cholchis với hình 31 chú rùa, một tượng bán thân bằng đồng theo phong cách Hy Lạp vào thế kỷ thứ 5, những bát rượu cúng theo phong cách Ba Tư, hay đồ gốm từ Hy Lạp. Rất nhiều đồ vật đã cho thấy rằng các nghệ sĩ Cholchis cũng đã chịu sự ảnh hưởng bởi sự giao thoa văn hóa như men nhiều màu, đồ trang trí bằng vàng ở ngực đều đã trở nên nổi tiếng bởi người Ai Cập và Ba Tư, cũng như trên các mô típ trang trí của Colchis. Một chiếc thắt lưng bằng bạc diễn tả quang cảnh một bữa tiệc và các đám rước động vật chính là về những người Ba Tư và cuộc sống du mục. Một chiếc vương miện bằng vàng thể hiện một sự kết hợp hài hòa văn hóa vùng cận đông.
Frances Marzio, người quản lý bộ sưu tập The Glassell của MFAH nói rằng: “ Đấy là những bằng chứng thú vị và tuyệt vời về sự giao thoa của các nền văn hóa cổ”. “Những người Colchis giàu có đã sưu tập các tác phẩm nghệ thuật từ mọi vùng đất xa xôi, những nghệ sĩ Colchis lại kết hợp một cách hài hòa và sáng tạo sự pha trộn nghệ thuật trên các sáng tác giàu sức tưởng tượng của mình. Và kết quả là chúng ta được chiêm ngưỡng những vẻ đẹp đáng kinh ngạc tại đây ngày hôm nay.
Đỗ Hồng Ngọc |