 |
| TRẦN VĂN CẨN-Bác Hồ bên suối Lê Nin-Thuốc nước |
Theo đề nghị của Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam ngày 4/4/1957, Bộ Nội vụ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trong Nghị định số 295/ND - DC ngày 8/4/1957 cho phép Hội Mỹ thuật Việt Nam thành lập và hoạt động của Bộ Nội vụ do thứ trưởng Phạm Văn Bạch ký.
Sau Hội nghị thành lập Hội từ ngày 26 đến ngày 29/3/1957 tại Câu lạc bộ Hội Liên hiệp Văn nghệ Việt Nam số 1 Bà Triệu Hà Nội, Ban chấp hành đã bầu hoạ sĩ Nguyễn Văn Tỵ làm Tổng thư ký, Nguyễn Sỹ Ngọc làm Phó tổng thư ký và một Ban thường vụ gồm: Nguyễn Văn Tỵ, Nguyễn Sỹ Ngọc, Trần Văn Cẩn, Diệp Minh Châu, Nguyễn Đỗ Cung, Nguyễn Khang, Hoàng Kiệt.
Theo đề nghị của Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam ngày 4/4/1957, Bộ Nội vụ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trong Nghị định số 295/ND - DC ngày 8/4/1957 cho phép Hội Mỹ thuật Việt Nam thành lập và hoạt động của Bộ Nội vụ do thứ trưởng Phạm Văn Bạch ký.
Toàn văn như sau:
BỘ NỘI VỤ VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
Độc lập Tự do Hạnh phúc
NGHỊ ĐỊNH số 295/ND-DC ngày 8/4/1957 cho phép Hội Mỹ thuật Việt Nam thành lập và hoạt động
BỘ TRƯỞNG BỘ NỘI VỤ
- Chiểu sắc lệnh số 52 ngày 22/4/1946 quy định việc lập Hội
- Chiểu đơn Số 5/HMT - VN ngày 4/4/1957 của Hội Mỹ thuật Việt Nam .
NGHỊ ĐỊNH
Điều 1: - Hội Mỹ thuật Việt Nam được phép thành lập và hoạt động trong phạm vi luật lệ hiện hành và điều lệ Hội.
Điều 2: - Ông giám đốc Vụ dân chính và ông Chủ tịch UBHC thành phố Hà Nội chiểu nghị định thi hành.
Hà Nội, ngày 8 tháng 4 năm 1957
KT/BỘ TRƯỞNG BỘ NỘIVỤ
THỨ TRƯỞNG
PHẠM VĂN BẠCH
Thời kỳ đầu thành lập Hội, đất nước ta đang ở trong giai đoạn cách mạng xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà. Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam khoá I đã triển khai công tác xây dựng Hội, tổ chức tập hợp vào đội ngũ của mình những người làm công tác mỹ thuật nhằm thực hiện các nhiệm vụ chính trị và tổ chức sáng tác tác phẩm chủ yếu là Hội hoạ, Đồ hoạ, Điêu khắc. Hội đã tổ chức các hoạt động sáng tác, đi thực tế, tổ chức triển lãm. Nhiều chuyến đi thực tế đã được thực hiện như: chuyến đi thực tế Pắc bó; khu giới tuyến Vĩnh Linh; vùng Mỏ Quảng Ninh... tổ chức nhiều đợt sáng tác tranh cổ động, cùng quần chúng xuống đường lên án Mỹ - Diệm ra luật 10/59 đưa những người kháng chiến ra ngoài vòng pháp luật, lên án các vụ đầu độc ở nhà tù Phú Lợi, thảm sát ở Hướng Điền, Duy Trinh... một số hoạ sĩ cũng lần lượt được cử đi B sát cánh cùng quân và dân Miền Nam chiến đấu.
Hội đã vận động sáng tác, tạo được nhiều tác phẩm lớn có giá trị với chất liệu sơn mài, sơn dầu, lụa về các đề tài kháng chiến chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ, xây dựng CNXH ở Miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà. Nhà triển lãm Mỹ thuật số 10 Hàng Đào của Hội đã liên tục tổ chức các triển lãm Mỹ thuật: tranh, ký hoạ, tranh cổ động, tranh đả kích... và tổ chức được nhiều cuộc triển lãm lớn:
Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc năm 1958. Tại nhà triển lãm - phố Yết Kiêu cạnh trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam (nhà triển lãm sau đó bị cháy). Triển lãm trưng bày 688 tác phẩm hội hoạ và điêu khắc chọn lọc của trên 250 nhà mỹ thuật gồm nhiều thể tài và chất liệu khác nhau: tượng và chạm nổi bằng thạch cao, bằng đá, bằng sơn mài, bằng gỗ, tranh sơn dầu, tranh sơn mài, tranh lụa, bột màu, phấn màu, thuốc nước, tranh khắc gỗ, ký hoạ, và tranh cổ động. Nhiều tác phẩm có giá trị như: Tát nước đồng chiêm của Trần Văn Cẩn, Du kích Bắc Sơn về bản Pình của Nguyễn Văn Tỵ, Đế quốc Mỹ lại thử bom nguyên tử của Nguyễn Đức Nùng, Đón giao thừa của Lê Quốc Lộc, Tổ đổi công của Hoàng Tích Chù, Con nghé của Nguyễn Tư Nghiêm; Qua cầu Khỉ của Nguyễn Hiêm; Thôn Vĩnh Mốc của Huỳnh Văn Thuận; Những lời dạy bảo của Mai Văn Hiến; Sau giờ lao động của Nguyễn Phan Chánh, Lòng người mẹ Miền Nam của Diệp Minh Châu. Đặc biệt là tác phẩm sơn mài cỡ lớn Xô Viết Nghệ Tĩnh của tập thể tác giả: Phạm Văn Đôn, Nguyễn Đức Nùng,Trần Đình Thọ, Huỳnh Văn Thuận, Nguyễn Văn Tỵ... Ngày 13/9/1958 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến xem triển lãm và nói chuyện với các tác giả.
Các tác phẩm tại triển lãm mỹ thuật toàn quốc năm 1958 là bước chuẩn bị cho triển lãm mỹ thuật các nước XHCN tổ chức lại Mát-xcơ-va tháng 12/1958 và triển lãm Mỹ thuật Việt Nam tại các nước Đông Âu theo hiệp nghị trao đổi văn hoá 1959- 1960 .
Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc năm 1960 tại 42 Yết Kiêu Hà Nội, tổ chức nhằm chào mừng ngày lễ kỷ niệm 15 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà, kỷ niệm 30 năm ra đời của Đảng Lao động Việt Nam, chào mừng Đại hội Đảng lần thứ III và chúc thọ 70 tuổi của vị lãnh tụ kính mến của nhân dân Việt Nam: Chủ tịch Hồ Chí Minh; đồng thời cũng là để đánh dấu những bước tiến liên tục trên con đường trưởng thành của nền nghệ thuật tạo hình trẻ tuổi Việt Nam: nền nghệ thuật đã và đang ra sức tiếp tục và phát huy truyền thống tốt đẹp của phong trào mỹ thuật mỗi năm một lớn mạnh thêm kể từ cuộc Cách mạng tháng 8 thành công qua cuộc kháng chiến anh dũng đến công cuộc xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa ở Miền Bắc và đấu tranh hoà bình thống nhất đất nước hiện nay của toàn thể nhân dân Việt Nam.
Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc năm 1962, tại 93 Đinh Tiên Hoàng Hà Nội. Ngày 24/10/1962 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến xem triển lãm và gặp gỡ nói chuyện với các tác giả. Báo Nhân dân số ra ngày 25/10/1962 đã đưa tin Bác Hồ đến xem triển lãm và phát biểu: “...Các tranh, tượng đã nói lên được tình người, tả chân thật những người lao động bình thường. Anh chị em đã cố gắng đi vào đời sống. Thế là tốt. Nhưng tranh chưa nói lên được khí thế thi đua của quần chúng. Nên chú ý phát huy cốt cách dân tộc. Anh chị em có kinh nghiệm cần khuyến khích, giúp đỡ tốt hơn nữa những anh chị em trẻ, bầy vẽ thêm cho họ, nhưng phải chú ý làm cho họ giữ tình cảm chân thật, chớ gò bó họ vào khuôn, làm mất vẻ sáng tạo.”
Năm 1964 đế quốc Mỹ đưa chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, Hội Mỹ thuật Việt Nam cùng với nhân dân cả nước bước vào một cuộc chiến đấu mới, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước./.
Trần Vân |